چراغ ضد انفجار چیست و کجا لازم است؟
چراغ ضد انفجار چراغی است که برای کار در محیطهایی ساخته میشود که در آنها گاز، بخار یا گردوغبار قابل اشتعال ممکن است در هوا وجود داشته باشد. در چنین فضایی یک جرقه یا سطح داغِ معمولی می‌تواند منبع اشتعال شود؛ به همین دلیل بدنه، شیشه، آببندی، ورودی کابل و دمای سطح چراغ طوری طراحی می‌شوند که انفجار احتمالی داخل محفظه به بیرون منتقل نشود یا دمای سطح از حد مجاز بالاتر نرود. تفاوت چراغ ضد انفجار با یک چراغ صنعتی معمولی فقط در درجه حفاظت IP نیست؛ نوع حفاظت (مثلاً Ex db یا Ex tb)، گروه گاز، کلاس دمایی و گواهی آزمون آن روی پلاک محصول درج میشود و انتخاب آن باید با زونبندی محل نصب هم‌خوان باشد. پالایشگاه‌ها، واحدهای پتروشیمی، جایگاه‌های سوخت و محیط‌های دارای گردوغبار قابل اشتعال نمونه‌هایی از این فضاها هستند.
خانواده‌های چراغ و تجهیزات ضد انفجار گلنور
سبد ضد انفجار گلنور سه بخش اصلی دارد: روشنایی (نورافکن و چراغ خطی LED)، توزیع برق (جعبه تقسیم) و کنترل محلی (ایستگاه کنترل). همه محصولات این صفحه برای زون‌های ۱ و ۲ (گاز) و ۲۱ و ۲۲ (گردوغبار) معرفی شده‌اند و بدنه آنها از آلومینیوم بدون مس است.
نورافکن ضد انفجار آتریا (Atria)
نورافکن LED برای مناطق خطرناک و جایگزین مدرن لامپ‌های تخلیه. دو مدل ۱۰۰ وات (۱۵٬۰۰۰ لومن) و ۲۰۰ وات (۳۰٬۰۰۰ لومن)، پخش نور متقارن یا نامتقارن، شیشه بوروسیلیکات، IP66/IP67 و دمای کار ۲۰- تا ۵۵+ درجه سانتیگراد. نصب روی پایه، سطح یا دیوار. مارکینگ Ex db IIC T6 Gb و Ex tb IIIC T85°C Db با گواهی ECM 23 ATEX 6134 X.
چراغ خطی ضد انفجار آستریا LED (Asteria LED)
چراغ خطی LED در سه طول (۴۶۵، ۷۱۵ و ۱۳۲۵ میلیمتر) و توان‌های ۱۵، ۲۰، ۳۰، ۴۰ و ۶۰ وات با شار ۲٬۳۳۰ تا ۱۰٬۰۰۰ لومن؛ جایگزین LED برای مهتابی و چراغ فلورسنت ضد انفجار. نصب سقفی، آویز، دیواری یا روی پایه، پوشش FBE، IP66 و دمای محیط ۳۰- تا ۵۵+ درجه. نسخه اضطراری (EL) با باتری داخلی حدود ۱٫۵ ساعت روشنایی میدهد.
جعبه تقسیم ضد انفجار GJB
جعبه اتصال و توزیع برق در مناطق خطرناک در پنج تیپ GJB1 تا GJB5، ولتاژ ۶۹۰ ولت، IP66/IP67 و دمای کار ۲۰- تا ۵۵+ درجه. مارکینگ Ex db IIC T6/T5/T4 Gb و Ex tb IIIC T85/T100°C Db با گواهی ECM 18 ATEX 2444 X.
ایستگاه کنترل ضد انفجار GLCS
ایستگاه کنترل محلی برای فرمان تجهیزات در خود زون خطرناک، در تیپ‌های GLCS1 و GLCS3 با حداکثر چهار اپراتور (شستی استارت/استاپ، سلکتور، چراغ سیگنال و شستی اضطراری). ولتاژ ۶۰۰ ولت، IP66/IP67، مارکینگ Ex db IIC T6 Gb و Ex tb IIIC T85°C Db با گواهی ECM 23 ATEX 0603 X.
مقایسه محصولات ضد انفجار گلنور
| محصول | نوع و توان | IP و مارکینگ | گواهی |
|---|---|---|---|
| آتریا | نورافکن LED؛ ۱۰۰ و ۲۰۰ وات | IP66/IP67؛ Ex db IIC T6 Gb | ECM 23 ATEX 6134 X |
| آستریا LED | چراغ خطی LED؛ ۱۵ تا ۶۰ وات، نسخه اضطراری | IP66؛ Ex db op is IIC T6 Gb | IREX 25 EPIL 022 |
| GJB | جعبه تقسیم؛ ۶۹۰ ولت، تیپ ۱ تا ۵ | IP66/IP67؛ Ex db IIC T6/T5/T4 Gb | ECM 18 ATEX 2444 X |
| GLCS | ایستگاه کنترل؛ ۶۰۰ ولت، تا ۴ اپراتور | IP66/IP67؛ Ex db IIC T6 Gb | ECM 23 ATEX 0603 X |
همه محصولات برای زون ۱، ۲، ۲۱ و ۲۲ معرفی شده‌اند و برای زون ۰ و ۲۰ نیستند. مشخصات کامل هر مدل، ابعاد و فایل‌ها در صفحه محصول است. آستریا فلوئورسنت تولید نمیشود و آستریا LED جایگزین آن است.
زونبندی و مارکینگ Ex به زبان ساده
مناطق خطرناک بر اساس احتمال حضور اتمسفر قابل انفجار زونبندی می‌شوند و این زونبندی را طراح یا مشاور ایمنی پروژه تعیین میکند. چراغ و تجهیز باید برای همان زون یا زون سخت‌گیرانه‌تر مناسب باشد.
- زون ۰ / ۱ / ۲ (گاز و بخار): به ترتیب حضور دائم یا طولانی، حضور احتمالی در کار عادی، و حضور نادر و کوتاه‌مدت.
- زون ۲۰ / ۲۱ / ۲۲ (گردوغبار): همان منطق برای گردوغبار قابل اشتعال.
- Ex db: محفظه ضد شعله (Flameproof)؛ انفجار احتمالی داخل بدنه به بیرون منتقل نمیشود. Ex tb: حفاظت با محفظه در برابر نفوذ گردوغبار.
- IIC: سختگیرانهترین گروه گاز (مانند هیدروژن و استیلن) که گروههای IIA و IIB را هم پوشش میدهد. IIIC: گردوغبار رسانا.
- کلاس دمایی T6: حداکثر دمای سطح ۸۵ درجه سانتیگراد (T5: ۱۰۰ و T4: ۱۳۵ درجه).
- Gb و Db: سطح حفاظت تجهیز (EPL) مناسب زون ۱ و ۲ برای گاز و زون ۲۱ و ۲۲ برای گردوغبار.
کاربرد چراغ ضد انفجار
- پالایشگاه و واحدهای فرآیندی نفت و گاز
- مجتمع‌های پتروشیمی و صنایع شیمیایی
- جایگاه سوخت، جایگاه CNG و ایستگاه گاز (در محدوده زون‌بندی‌شده)
- انبار و مخازن مواد قابل اشتعال
- کابین و سالن رنگ
- سیلو و انبار غلات و محیط‌های دارای گردوغبار قابل اشتعال
- کارگاه‌های صنعتی و محیط‌های خورنده
معیارهای انتخاب چراغ ضد انفجار
- زون محل نصب: ۱ یا ۲ برای گاز، ۲۱ یا ۲۲ برای گردوغبار
- گروه گاز (IIA، IIB، IIC) یا گروه گردوغبار (IIIC)
- کلاس دمایی (T) متناسب با دمای خوداشتعالی ماده
- نوع حفاظت و EPL روی پلاک (مثلاً Ex db … Gb)
- درجه حفاظت IP و بازه دمای محیط
- جنس بدنه و پوشش در محیط خورنده
- نوع نصب و ورودی کابل (M20 یا M25)
- نیاز به روشنایی اضطراری
- شماره گواهی و مدارک فنی
- فایل نوری LDT برای محاسبه روشنایی
محاسبه روشنایی ضد انفجار با دیالوکس
برای نورافکن آتریا (۲ مدل) و چراغ خطی آستریا LED (۲۰ مدل) فایل نوری LDT در صفحه هر محصول قابل دانلود است. نرم‌افزار DIALux evo و پلاگین گلنور را از صفحه دیالوکس بگیرید، سطح روشنایی و فاصله نصب را برای فضای واقعی پروژه محاسبه کنید و بعد مدل و توان را انتخاب کنید.
دانلود دیالوکس و پلاگین گلنورگواهی و مارکینگ مشخص
شماره گواهی و مارکینگ Ex هر محصول در صفحه آن درج شده تا تطبیق با الزامات پروژه و مدارک تحویل ساده‌تر باشد.
بدنه آلومینیوم بدون مس
بدنه از آلومینیوم بدون مس با رنگ RAL 7072 و در چراغ‌ها شیشه بوروسیلیکات؛ آستریا LED پوشش FBE دارد.
روشنایی، توزیع و کنترل در یک سبد
چراغ، جعبه تقسیم و ایستگاه کنترل برای زون‌های یکسان معرفی شده‌اند و می‌توان آنها را در یک پروژه کنار هم مشخص کرد.
مدارک فنی در دسترس
کاتالوگ PDF تجهیزات ضد انفجار، دفترچه نصب، تصویر محصول و فایل LDT چراغ‌ها از صفحات محصول و صفحه دانلود در دسترس است.
لینک‌های مفید
سوالات متداول چراغ ضد انفجار
10 پرسش
8 از 10